A información como peripecia (A síndrome do galego que…)

27 Feb

Non é novo, pero como xornalista, a cada volta, acuso máis esa sensación. A da conversión da información nun relato de peripecias. Se me piden razóns teño algunhas. A primeira unha asumida e absurda competición pola inmediatez. Falo, en concreto, da prensa escrita, que non só teima en trasladar ao papel as máis mínimas vibracións televisivas e o espírito dos medios dixitais e das redes sociais, ao meu ver sen éxito, senón que utiliza a súa páxina web como plataforma veloz do que o xornal vaia contar ao día seguinte. Case ningún medio de comunicación escrito hoxe -pensaba en excepcións alucinantes como o semanario de Hamburgo, Die Zeit e algunha outra que ha de haber- quere ficar á marxe da axenda que impón ese consorcio participado, formado pola TV, o Facebook e os portais web de información.

HISTORIAS HUMANAS. Sen afán apocalíptico ningún (porque che son máis ben integrado, -se esa dicotomía acuñada por Eco ten xa algún sentido-) penso tamén que a televisión -que se nutre de maneira abusiva e bulímica de vídeos de youtube, blogs, tweets, perfís persoais, chats e sms como fonte informativa- contribuíu de maneira decisiva a banalizar o relato do que acontece. E esa estela síguena os medios impresos, convencidos de que o público lector demanda historias refrendadas e bendicidas polos talk-shows e os espazos matinais da tele. Esas historias son tamén as máis vistas nas webs, as máis consultadas: sucesos escabrosos, lercheos varios sobre famosos (bodas, cornos, separacións…), broncas nos platós, curiosidades científico-tecnolóxicas, movidas de compoñente sexual, episodios mortuorios, escándalos políticos, ápices de espectáculo cultural e, last but not least, as chamadas historias humanas (como se houbera algunha historia non humana, desde que os primeiros homínidos saíron de África).

As historias humanas son as que, polo visto, tocan o corazón da xente, historias con protagonista, canto máis próximas mellor. Niso aquí, en Galicia, somos expertos. Máis que nada porque nos é difícil, materialmente, esquivar o lugar común do galego que… Sempre hai un galego que, porque en todo o mundo hai galegos que. Que investigan, que traballan, que estaban no lugar dos feitos. La Voz de Galicia, por exemplo, é o diario oficial dos galegos que, preocupación extrema desta cabeceira, que anula o seu afán informativo noutros espazos que non sexan os reservados ao galego que. A derivación do galego que ten valedores en toda a prensa galega, máis locais: Faro de Vigo e o vigués que; El Progreso e o lugués que;  e El Correo Gallego e o compostelán que… son os máis afoutos nesa batalla xentilicia.

Para min (e confeso que en máis dunha ocasión teño caído, por obriga ou por vontade propia, nos brazos deste tópico informativo), o galego que é a expresión máis alta da información como peripecia. As revoltas en Libia, por exemplo. Puidemos ver máis fotos do ferrolán Pablo Prieto, seleccionador nacional de fútbol sala libio, que de Gadafi. O relato da súa peripecia ten indiscutibelmente valor informativo, como testemuña pasiva da revolta, pero os medios galegos, os uns polos outros e que ninguén fique atrás, logran opacar con esta historia humana os milleiros de humanísimas historias dos libios de alá, e se me apuran dos libios de aquí, que non interesan tanto, xa sei, pero que obxectivamente son ben máis importantes, quitado que só teñan adquirido entidade informativa o día no que os masacraron en masa, of course.

A FÓRMULA MÁXICA. Deste xeito, hoxe, case todas as informacións que a prensa escrita deita no papel para nos ofertar unha interpretación do mundo e das cousas responden a este sinxelo e reiterativo esquema: peripecia+anécdota+propaganda política+galego que+algo de internet, o que for. Non hai quen poida con esta fórmula, e semella non esgotarse. Comprobámolo este día no trinta cabodano do golpe de estado do 23-F. Afortunadamente tiñamos lá máis dun galego que: o xeneral Armada (preceptor do Rei, elefante branco, testa na sombra do golpe, cultivador de Camelias) e Manuel Fraga (“tiraime aquí no peito, disparádeme a min…”).

Polo menos dous galegos que cos que completarmos a fórmula máxica: Anécdotas (exactamente as mesmas de todos os anos e algunha nova, para salgar un pouco tan caduca exposición)+peripecias (onde estaba eu aquela noite, qué facía, como me sentín diosmío, que medo pasamos, que jóvenes éramos…)+propaganda política da monarquía e dunha democracia eivada e imperfeta (onde radica, por certo o mérito de que o rei dun estado democrático se poña da parte da Constitución?, non é o seu deber?)+un pouco de Internet (por aquilo de insuflarlle contemporaneidade a un relato esgotado)+galego que (o galego soldado, o político, o protagonista dos feitos, a corporación municipal…).

Tal despregamento déixanos, para pasmo da audiencia, no mesmo punto no que estabamos hai dez ou quince anos. Cinco películas, cincuenta documentais, centos de reportaxes, mil tertulias de expertos e mil revivals improdutivos e haxiográficos despois continuamos sen coñecer o que en verdade aconteceu, fóra da peripecia, fóra da anécdota: QUEN alentou o golpe realmente e CAL foi o papel da Coroa naquelas longas horas nas que Juan Carlos I pensaba o que dicir ou non dicir. Pero iso, témome, é INFORMACIÓN e alguén pensa que non se nos debe subministrar ou que non estamos preparados xa para recibila. Namentres, desfrutamos das peripecias dos galegos que, historietas engraçadas, que nin magoan nin fan meditar nin son realmente información.

4 Respostas to “A información como peripecia (A síndrome do galego que…)”

  1. Marcos Calveiro Febreiro 27, 2011 ás 4:29 PM #

    E o peor non é isa, se non a síndrome do NETO de galego que…

    • franplorenzo Febreiro 27, 2011 ás 4:47 PM #

      E cando a filiación é aínda máis difusa sempre fica aquilo de… fulanito de tal de orixe galega que😉

  2. XABIER RON Febreiro 27, 2011 ás 5:00 PM #

    Moi bo Fran. Concordo. Por exemplo, case non vexo telexornais, pero, ás veces, de pasada ves algún e fuxo. Vexo a mesma velocidade ca nun circuito de fórmula 1. Novas tipo titular, todas seguidas, pouca reflexión e análise propia. E o de facer telexornais con video-youtube é enfermizo. No caso do adestrador…é certo. No fondo, o que comentas son síntomas e vicios do capitalismo: obsesión polo individualismo e pola velocidade…Apertas. Co teu permiso vouno dar a coñecer entre os meus…

  3. manel pardo Febreiro 28, 2011 ás 8:41 PM #

    tes toda a razón Fran, o digo como xornalista que casou na igrexa do pazo do señor Armada asi que case que son un galego que
    como dixo o meu amigo Adan Freire “para que informar podendo sorprender”

Deixar unha resposta

introduce os teu datos ou preme nunha das iconas:

Logotipo de WordPress.com

Estás a comentar desde a túa conta de WordPress.com. Sair / Cambiar )

Twitter picture

Estás a comentar desde a túa conta de Twitter. Sair / Cambiar )

Facebook photo

Estás a comentar desde a túa conta de Facebook. Sair / Cambiar )

Google+ photo

Estás a comentar desde a túa conta de Google+. Sair / Cambiar )

Conectando a %s

%d bloggers like this: