Sobre ‘Cisne negro’, ‘Rocco e i suoi fratelli’ e Annie Girardot

2 Mar

Con todo o obsesiva, escura e desacougante que resulta Cisne negro (Black Swan) de Aronofsky, e a medida que ingresaba eu no seu moi estruturado relato dunha bailarina atrapada polo seu rol interpretativo e pola arela da perfección absoluta, non puiden evitar a comparación con outra película, A pianista, de Michael Haneke. A pianista de Haneke déixache directamente un mal corpo que non o sacodes de enriba en tres días. Puro inferno. E Isabelle Huppert, á beira da moi excelente e oscarizada por ese papel Natalie Portman, semella unha catedrática do padecemento, da autodestrucción e da sordidez á beira dunha aprendiza do mal rollo, bastante escindida e atormentada, todo hai que dicilo. Son, malia todo, películas diferentes e nin ten moito sentido comparalas. Pero hai secuencias de Cisne negro que remiten directamente a ese filme, baseado nunha novela, A pianista (1983) da Nobel de Literatura, Elfriede Jelinek. Sobre todo as que exploran a relación das nais coas súas fíllas: nais controladoras, medio taradas, que só dispensan un afecto doente e que impiden o contacto dos seus prodixios co exterior, recluíndoas nunha atmosfera agobiante, infantilizada, na que o único sentido da vida é o suceso profesional (bailar, tocar o piano…), un éxito alleo que as libere a elas das súas propias frustracións.

Foi por acaso que caín na proxección de Cisne negro un domingo, na sesión da noite, xusto despois de mirar, o día antes, a reposición nun canal de TV de Rocco e os seus irmáns de Visconti. Pasa ás veces que hai películas que se miran fóra de tempo e que non se dixiren nin comprenden na dimensión que esixen. Esta é unha delas. Xúroo que non estaba preparado para tanta grandeza nin tanta complexidade. Quizais onde, de moi novo, advertín trasuntos bíblicos e parábolas sobre o sangue e a familia, vin agora un relato sobre a cidade e a aldea, sobre o pan e a xustiza, sobre a loita de clases, encarnada de maneira distinta en cada membro da familia pero sobre todo na tráxica historia de Nadia, a prostituta, a que reaxe para esquivar o seu destino e que é por iso brutalmente sacrificada. A relación de Nadia con dous dos irmáns Parondi (Alain Delon e Renato Salvatori) fía a compoñente dramática dunha historia, que apoiada na planificación maxistral, no branco e negro, nas interpretacións e na música de Nino Rota fan desta película unha desas obras que permanece para sempre na retina e na alma de quen a ve, como ao meu ver sucede con todo o cine de Visconti.

Á saída de Cisne negro, e coa pantasma da pianista roldándome a cabeza, comprobei na rede as fichas das dúas películas. E quedei medio noqueado ao comprobar que a nai obsesiva e alcoholizada da pianista era, nin máis nin menos, que Annie Girardot, a Nadia de Rocco e i suoi fratelli, que protagoniza cando menos catro secuencias maxistrais do filme de Visconti (a da violación, a do diálogo-reencontro con Alain Delon nunha estación de tren, a da decepción/pancada na alma nos tellados do Duomo de Milán e a da súa morte, cos brazos en cruz, acoitelada por Simone á beira do río). Unha actriz colosal, moi semellante por físico e voz a María Casares, e que lle puxo nome a cinco décadas do cine francés. Dela, de Annie Girardot, dixo Jean Cocteau que foi o “máis belo temperamento dramático da posguerra “.

Ao día seguinte, luns, xa na tarde, na web dun xornal puiden ler a nova da morte de Annie Girardot, en París aos 79 anos, aqueixada do mal de Alzheimer. Ás veces hai conxuncións astrais desta caste e un nome, até daquela ignorado, ingrésache na cabeza e no corazón o día antes de desaparecer. Cando iso acontece, reafírmome na idea de que a memoria é: a única forma acreditada de eternidade. Para nós e para Annie Girardot, sempre, a memoria…

Unha resposta to “Sobre ‘Cisne negro’, ‘Rocco e i suoi fratelli’ e Annie Girardot”

  1. Araceli Marzo 5, 2011 ás 11:22 AM #

    Marabilloso artigo!! Tes razón que hai conxuncións astrais alucinantes ás veces.Eu vin a peli de Haneke, “A pianista”, e a de Aronofsky, “Cisne negro”, (Aronofsky e Natalie Portman están entre os meus favoritos)e tamén atopei certas coincidencias na relación materno-filial agobiante e opresiva que condiciona o comportamento das dúas mozas, pianista e bailarina. Estou de acordo contigo tamén en que, despois de ver a peli de Haneke, precisas non tres días, senón unha semana polo menos, para sacudir o desasosego e a angustia que transmiten as personaxes principais.
    E que dicir de Visconti? Pois que é outro dos meus cineastas italianos favoritos. E de Annie Girardot (que por certo non sabía da súa morte)? Unha grandísima actriz.Sinto a súa morte, pero máis aínda que vivise os seus últimos anos sen memoria.

Deixar unha resposta

introduce os teu datos ou preme nunha das iconas:

Logotipo de WordPress.com

Estás a comentar desde a túa conta de WordPress.com. Sair / Cambiar )

Twitter picture

Estás a comentar desde a túa conta de Twitter. Sair / Cambiar )

Facebook photo

Estás a comentar desde a túa conta de Facebook. Sair / Cambiar )

Google+ photo

Estás a comentar desde a túa conta de Google+. Sair / Cambiar )

Conectando a %s

%d bloggers like this: