Galicia Hoxe (2003-2011): todo perdido/solucionado

29 Jun

Non hai responsables, ou hainos pero calan. Hai responsables de mirada sucia que nos miran como ríndose de nós. E nós aceptamos, ou non. Aceptamos, ou saimos ás ruas e berramos. Eu quero ser un mar que avanza. Eu necesito chorar. Eu síntome enferma. Eu quero soñar. Necesito os soños da nación.

(Lupe Gómez, n’O Correo Galego/Xaneiro de 2004)

Ás miñas compañeiras e compañeiros do Galicia

En realidade dáseme bastante ben escribir necrolóxicas. O xornalista cultural adoita especializarse en pasamentos, reaccións de dó e glosas varias sobre os defuntiños aos que mirou marchar. Así que levo unha boa estadea detrás de escritoras e escritores, actrices, actores, pintores, músicos, escultores, polígrafos e prebostes do galeguismo, que esculcan a miña vida profesional e retan diariamente a miña capacidade de expresar a dor colectiva, se a houber, polo seu adeus. Ocorre tamén que neste país o eros e o tanatos acadan sempre un extremo perigoso de fusión/fisión, até o extremo de se confundiren. Ese proceso, tan nocivo como os accidentes nucleares de Fukushima e Chernobil, debe andar na cerna da nosa insá querenza polos mortos. A morte erotízanos, é mesmo así. Hoxe fica na mesa de autopsias ese morto ao que tanto quixen e do que tanto aprendín: Galicia Hoxe (2003-2011), e polo que choro estes días sen consolo. Oito aniños, unha cativa, con toda a vida por diante. Por respeito a ela e as traballadoras que a pariron cada día, afoutas, sen tregua, tentarei, por unha vez, esquivar a poesía e falar con xustiza do meu amor por esa pequena.

‘QUERO A CABEZA DE JOKANAAN…’ A imaxe non podo afastala da cabeza. Núñez Feijóo é a danzarina Salomé, o mito universalizado por Oscar Wilde, que berra: “Quero a cabeza de Jokanaan…”. Moito despeito e desexo de vinganza hai na súa ollada. Galicia Hoxe é a cabeza do Jokanaan nunha bandexa de prata. Só que Galicia Hoxe nunca rexeitou realmente o amor de ningún sátrapa que a pretendera. Como todos os medios de comunicación galegos, o GH bailou sempre no difícil equilibrio das subvencións. Por elas existiu e pola falta delas morreu. Tempo atrás, nos anos nos que a lingua galega non era perseguida nin magoada desde as tribunas parlamentarias, vivíu un esplendor que abondou no beneficio do grupo editorial que a sustentaba. Alimentouno e non só, emprestoulle o verniz do seu compromiso coa lingua e co país. Pero hoxe non. Hoxe non hai un can. Galicia Hoxe sobra. E o sátrapa, a Salomé caprichosa e despótica que é Feijóo, farta de disensións e xogos de palabras, de opinións incorrectas, de críticas, de defensas do idioma galego e de información disidente no Galicia Hoxe, berra desde Monte Pío: “Quero a cabeza de Jokanaan…”.

XORNALISMO CON TEMPORIZADOR. A cabeza de Jokanaan son en realidade unha vintena de cabezas, xornalistas e filólogos, case todas mulleres, que mantiveron co seu traballo ese proxecto editorial, ilusionándose cada día cando, moitas veces, non había motivo para a ilusión. Elas e eles tiñan un cometido singular: executar a danza cotiá dun medio de comunicación, un dos treees, un pasito palante Galiza, un dos treees, un pasito patrás… Había un coreógrafo e un produtor do espectáculo. Pero as máis das veces elas e eles, os integrantes do corpo de baile, eran os que inventaban os pasos, creaban da nada, procuraban solucións lingüísticas, pinchaban onde doía, saltaban cando non estaba escrito que saltaran.., esperando que o coreógrafo e o produtor, o un polo outro, non se revoltaran coa súa indisciplina, como adoita pasar na prensa. Era unha danza libre, coral, consciente, ás veces desmadrada, fantástica, no fío dunha navalla, sempre no fío… A danza da xente de Galicia Hoxe -cos seus erros técnicos, o seu vestiario herdado, as súas limitacións orzamentarias e o seu moito de aprendizaxe colectiva sobre o escenario- tivo lugar, en demasiadas ocasións, nun teatro baleiro. Para quen bailaban, en realidade? Quen vai aplaudir ao final da función? Por que non levamos o espectáculo á rúa e abandonamos este triste auditorio no que estamos recluídos?, pensarían por veces. Por que non deixan que se vexa o noso traballo? A elas e eles, aos traballadores que agora, abruptamente, xa non están, nunca lles faltou a ambición. Pola contra, cada día eran máis ambiciosos no seu afán informativo e no seu compromiso. O seu era xornalismo con temporizador, tic tac, tic tac, tic tac, e parecía que sempre ía estourar, ser máis grande, menos recluído e invisibilizado. Un big-bang de recoñecemento, que, por desgraza, nunca chegou.

O CISNE NEGRO. A falta de público, en verdade, fíxoos aínda máis libres. Se ninguén mira, se o público marchou, ou aínda non chegou, vou bailar con rigor pero como me saia da cona. E así o facían. As mulleres e os homes dese xornal escribían, maiormente, como lles saía da cona, e por iso loitaron afoutamente todo este tempo. Contra vento e maré. Que privilexio neste tempo! Só hai que acudir aos arquivos de Galicia Hoxe -alguén o fará, algún docto investigador- e comprobar que o que alí foi escrito -unha crónica moi completa dos violentos anos dez, como os chama Ataque Escampe– é produto dun radical sentimento de liberdade, inédito no panorama mediático galego. Parabéns por iso a quen o permitiu. Nas seccións diarias, nas colaboracións, nas entrevistas e reportaxes, nos suplementos culturais, na transgresión dos xéneros e dos formatos ao uso… Foron todos os que agora están na rúa, despedidos, os que ergueron e sufragaron co seu traballo, ultimamente precarizado, ese monumento á liberdade de expresión. Sei, con todo, que esa condecoración na lapela, hoxe, non os compensa de nada. Ninguén asiste ás xornalistas do GH porque desapareceron de súpeto. Pasaron da gloria subterránea ao ostracismo máis lacerante. Caíron pola súa defensa do idioma, pola praxe da liberdade informativa, caíron para salvarnos aos demais, aos compañeiros. Caíron por todo e fano estes días coa demoledora sensación de seren unha coartada. Velaí os heroes, as mártires sen querelo, protagonistas dun sacrificio en terra de ninguén. Como Natalie Portman en Black Swan, a película de Darren Aronofsky, cando máis aplausos e loanzas recibe Galicia Hoxe é xusto agora, cando morre, desangrada sobre o escenario. Todo se volveu estes días retórico, poético, épico-lírico… Que fermosa morte!, que ideal representación! que privilexio asistirmos ao soño eterno do cisne negro..!, parecen dicirnos os responsábeis da función, produtores e coreógrafos, que reparten culpas sen asumilas e tentan estetizar esta morte súpeta e deliberada.

NO BANDULLO GALEGÓFAGO DO GOBERNO. Só un par de consideracións máis para os exquisitos observadores da nosa actualidade mediática e/ou nacional. O galego non é un salvoconduto, nin un parapeto. Non abonda, seino ben. O galego foi utilizado como pretexto, tamén. O sistema de subvencións pervertiu, e perverte, a función dos informadores en Galicia, é obvio. E a independencia informativa está xa, de maneira colectiva neste país, seriamente comprometida. Pero hai un feito que se sobrepón a todas as inconsistencias e eivas de Galicia Hoxe. Agás Xornal de Galicia e o teimoso combate individual dos xornalistas-medulio que resisten en cada cabeceira, a lingua galega vén de desaparecer da prensa diaria. O que noutras circunstancias merecería un funeral de Estado provoca aplausos enxordecedores e berros de satisfacción da brigada de demolición de Núñez Feijóo, que este día lixaba o nome de Castelao na entrega das Medallas de Galicia. Velaí o noxo e a carraxe. Un goberno, o da Xunta, que aproveita a deriva empresarial e económica dos grupos de comunicación para abater/afogar o minúsculo inimigo e pedir a cabeza do disidente. Feijóo sabe que nese cocido, servido en bandexa de prata, vai a cacheira do idioma, pero tamén os grelos da liberdade de expresión e as patacas do pluralismo informativo. Todo iso acabará desfigurado e comesto, vítima dos ácidos gástricos deste Goberno caníbal e galegófago.

A NOITE, A NOITE… Remato xa. Dixen que ía pasar da poesía e teño a impresión de que neste texto hai máis metáforas e tropos que indignación ou desespero por esta extinción forzosa do Galicia. Así o chamabamos, o Galicia, como aquel xornal histórico de Paz Andrade, un protagonista do Día das Letras ao que en 2012, Galicia Hoxe, non poderá engrandecer coas súas crónicas, entrevistas e suplementos. No epitafio do GH que tiven que escribir para as páxinas de El Correo Gallego -e dentro das limitacións asumidas que cadaquén queira imaxinar- tamén deitei un pouco desa poesía prêt-à-porter que tan ben lle acae ao xornalismo cultural. Foi duro levantar a acta da defunción dunha meniña tan querida, moito, e ver marchar do meu lado a todos os que lle deran a vida, aos que estiveron antes e aos que estaban agora, colaboradores, xente amiga… Falaba do Preguntoiro, o lugar no que os resistentes de La Noche, moitos anos atrás, no ventre do silencio, certificaron que ninguén, nin Franco nin os seus aprendices do presente, acabarán nunca coa lingua galega nin coa nación que a sustenta. Cando ao saír pola porta do xornal atravesei a redacción de Galicia Hoxe baleirada, non baleira, xa todo foi chorar sen consolo, cunha raiba case infantil. Todo perdido, pensei eu. Todo solucionado, pensaron eles. Fóra, de camiño xa pola rúa deserta, e con todos os meus valerosos e queridos compañeiros no ánimo para sempre, Vanesa, Marga, Raquel, Marta, Montse, Rosabel, Rebeca, Antón, Miguel, Laura, Charo, Xan, Maricarmen, Romina, Henrique, Rosa, Chus, Xerardo e Carina, estaba a noite. “La Noche… A noite. O vindeiro xornal liberado, na lingua deste país, debería chamarse así… A Noite“. E volvino repetir: “A Noite, A Noite…”, coma quen quixera albiscar nesa escuridade unha promesa certa de futuro. Sonaba, por certo, na miña cabeza, unha canción de fermoso retrouso, o himno pra min dos 19 do GaliciaEnquanto houver estrada pra andar/A gente vai continuar/Enquanto houver estrada pra andar/Enquanto houver ventos e mar/A gente não vai parar/Enquanto houver ventos e mar… Vai por vós, meus😉

14 Respostas to “Galicia Hoxe (2003-2011): todo perdido/solucionado”

  1. lavane Xuño 29, 2011 ás 11:51 AM #

    Benquerido Fran, meu compañeiro de fatigas infatigable, moitas grazas polo teu amor irreductible, pola túa ollada cómplice, por tanto. Nestes días difíciles, eu só penso que algo ten que quedar do que fixemos, que tanto amor non pode caer en baleiro. Que a resistencia -se cadra a emocional, a moral, a día de hoxe é a única posible- viranos ben para ollar o que conseguimos con tanto amor -repitome, porque así foi, a única forza foi o noso amor pola lingua, pola cultura, pola creación libre- e iso non pode ser en balde. Só quero deixar claro que morrer morreu Galicia Hoxe pero non ningún das 19 meniñas que soñamos durante estes oito anos. Foi un soño fermoso, sobre todo, por telo vivido con compañeiros coma ti. Agora non nos sentimos cisnes negros senón patiños renacidos. Unha batalla perdémola, pero non a guerra. Moitas grazas e moita forza, querido amigo, a seguir a loita. Bicos e apertas. Vanesa.

    • cocó Xuño 29, 2011 ás 2:26 PM #

      Moita sorte a Vane, con quen tamén soñei durante un tempo de moito sufrir e de moito rir que non esquecerei

    • franplorenzo Xuño 29, 2011 ás 11:18 PM #

      compañeira, esta tarde levanteime do sitio tres veces para ir consultar contigo non sei que cousa e… joderr… Gústame o que dis, o dos patiños renacidos, e así debe ser… Bicos grandes

  2. monte carmelo Xuño 29, 2011 ás 12:10 PM #

    Chorei cando lin o teu artigo. Sinto mágoa por todos esos postos de traballo perdidos, pero o que mais me doe é que todo sexa por manobras políticas e me pasmo do poder desa xente que utiliza o ” Estas comigo o estas contra min” como argumento para a disidencia o eso pensan eles. Cando morre un medio de comunicación algo noso se vai con el e a morte de GALICIA HOXE para o meu ver é unha perda irreparable. Felicidades polo teu artigo

  3. marián Xuño 29, 2011 ás 12:10 PM #

    desacougo. bágoas a correr sen tregoa… e non choro so por vós, choro por todos nós, galegos, cidadáns e cautivos. unha fonda aperta.

  4. cocó Xuño 29, 2011 ás 12:10 PM #

    Emocionante Fran.
    Que o tempo fale e que nós deamos feito algo bo con tanta rabia.

  5. carina Xuño 29, 2011 ás 2:12 PM #

    Gracias Fran, saudiña e cante o merlo. Carina

  6. chus Xuño 29, 2011 ás 7:12 PM #

    Grazas. Saúde.
    Chus

  7. Cucha Xuño 29, 2011 ás 9:43 PM #

    Soñaremos Galicia. É o q. Nos deixan. Grazas. Grazas amigo

  8. Luis Xuño 29, 2011 ás 10:11 PM #

    E non teremos nós, os cidadáns, os que teremos a meirande parte da culpa? Cando nos daremos conta que estamos a esnaquizando a nosa identidade e cultura? Cando entenderá a xente que pasarán de ser galego a non ser nada?

  9. EFE Xuño 30, 2011 ás 12:12 AM #

    Comunicado de última hora: varias testemuñas oculares afirman que minutos antes de ser asasinada, a cativa Galicia Hoxe foi vista en compaña da niña de Rajoy.

  10. Mon Xuño 30, 2011 ás 1:06 AM #

    Fermosísimo. Botarei de menos o meu repaso diario a GH que nunca faltaba na sala de profesores de Peleteiro, a RDL que tantas veces me serviu de guía, a edición do domingo que me pedía que me deixaran na porta porque era o meu primeiro contacto coa realidade no pouco tempo libre do que dispoño e porque alí estaba Marga.
    Agradecerei sempre o voso traballo e que haxa xigantes de espírito, fachos perennes coma vós e coma quen suscribiu o emocionante e fermosísimo post que comento. Unha aperta moi forte para todos, especialmente para Antón, e sobre todo, se o permitides, para Marga.

  11. avechucho Xuño 30, 2011 ás 7:57 AM #

    O nacionalismo e a defensa do idioma perderon moitas batallas,ainda así de pouco vale o pesimismo temos que ser conscientes de que tamén avanzamos moito, e de que mais importante ainda que gañar unha batalla e xuntalas forzas para dala.Dende principios do século vinte ata hoxe o nacionalismo demostrou ter forzas abondas para pelexar en todos los eidos, perde a maioría das veces mais cada a vitoria acadada somos mais fortes e temos pulos para pelexar mais.
    No caso do xornal galicia Hoxe:Gracias por pelexar!!. E de agora en diante se queremos ter un medio integro no noso idioma, non hai mais remedio que pagalo nós.Esa será a nosa fortaleza e ningún mercenario sentado en san caetano poderá facer nada.
    Saúde e patria.

Trackbacks/Pingbacks

  1. Non renunciemos á nosa utopía posíbel. | Contradiscurso - Novembro 25, 2011

    […] destinar toda a nosa enerxía e impulso no que ha de ser. Pois como conclúe Fran P. Lorenzo no seu xenial aponte sobre o GH: “Enquanto houver estrada pra andar/A gente vai continuar”. […]

Deixar unha resposta

introduce os teu datos ou preme nunha das iconas:

Logotipo de WordPress.com

Estás a comentar desde a túa conta de WordPress.com. Sair / Cambiar )

Twitter picture

Estás a comentar desde a túa conta de Twitter. Sair / Cambiar )

Facebook photo

Estás a comentar desde a túa conta de Facebook. Sair / Cambiar )

Google+ photo

Estás a comentar desde a túa conta de Google+. Sair / Cambiar )

Conectando a %s

%d bloggers like this: